Posts

'Foute' schrijvers in het Literatuurmuseum

Afbeelding
In het Literatuurmuseum in Den Haag vond op 17 april 2026 de presentatie plaats van een boek over Nederlandse ‘foute’ schrijvers en literatuur: schrijvers die in de jaren dertig en veertig van de 20ste eeuw inspiratie zochten en vonden bij het nationaalsocialistische gedachtegoed. Denk aan Henri Bruning, Nico de Haas, George Kettmann en Albert Kuyle. De zaal in het Literatuurmuseum / Kinderboekenmuseum is duidelijk ontworpen voor gebruik door jonge mensen, terwijl ditmaal het publiek hoofdzakelijk bestond uit (optimistisch geschat) vijftigplussers. Bertram Mourits, hoofd collecties van het museum, stelt dat we in Nederland niet zo iemand kennen als Ezra Pound of Louis Ferdinand Céline. ‘Lucebert misschien?’, overwoog Mourits. Maar nee: die had immers toen ‘ie eenmaal begon te publiceren zijn foute denkbeelden achter zich gelaten. Pound en Céline dachten en schreven gruwelijk foute dingen, zijn nochtans salonfähig en worden als grote schrijvers beschouwd. Dat zulke figuren in de Neder...

Poëzie is geluk

Afbeelding
Op 13 april 2026 klonk voor de derde keer poëzie in Carré. De eerste keer was in 1966, toen op initiatief van Simon Vinkenoog talrijke dichters het hoofdstedelijke podium betraden. Johnny the Selfkicker en Gerard [Kornelis van het] Reve epateerden toen het perplexe bourgeois publiek met hun spraakmakende optredens. De tweede keer poëzie in Carré was veertig jaar later, in 2006. Daarbij traden dichters op als Ilja Leonard Pfeijffer, Liesbeth Lagemaat en Tjitske Jansen – en H.H. ter Balkt, Gerrit Komrij en Menno Wigman … alle drie inmiddels dood. De presentator uit 2006, Joost Zwagerman: is er ook al niet meer.   Inmiddels – wéér twintig jaar later – is het tijd voor poëzie in Carré III, met levende dichters die nieuwe geluiden vertolken. Het publiek kwam overtuigend opzetten: ruim 1500 mensen vulden de zaal, onder wie merendeels jongeren. Het programma is van Joost Oomen, Ingmar Heytze en de Poezieboys . Dertien dichters doen hun ding. Muziek en theatrale...

Bibliofilia in de huiskamer

Afbeelding
Af en toe organiseert het Nederlands Genootschap van Bibliofielen een kleinschalige excursie, om materiaal te bekijken bij een verzamelaar thuis. De voornaamste charme daarvan is intimiteit. In huiselijke kring worden boeken, prenten of andere objecten getoond aan een tiental gelijkgestemden, meestal niet meer.  Deelnemers aan zo’n excursie staan er doorgaans met hun neus bovenop. De eigenaar/verzamelaar vertelt zijn of haar persoonlijke verhalen, met eigen associaties, herinneringen en accenten. Onweerstaanbaar is dat wat wordt getoond vaak gewoon mag worden aangeraakt, bekeken, besnuffeld en doorgebladerd. Een voorwaarde voor intense sensaties, waarbij alle zintuigen worden gestimuleerd – om het woord erotisch maar niet te gebruiken.  Op vrijdag 10 april 2026 vond een dergelijke bijeenkomst plaats bij een van de NGB-leden, in de provincie Zuid-Holland. Wat getoond werd waren bibliofiel uitgevoerde boeken, vaak prachtig gebonden en gedrukt in kleine oplagen. De verzamelaar h...

De lucht in tot besluit

Afbeelding
Op 8 april 2026, bijna vier maanden na het afscheid van yours truly als conservator Kaarten, Geografie & Reizen bij het Allard Pierson te Amsterdam, volgde in kleine kring nog een grande finale. Op uitnodiging van een van de relaties met wie de afgelopen jaren warme contacten zijn opgebouwd, maakten we een excursie boven Nederland per helikopter. Het weer kon niet beter, en allemaal hebben we genoten van een adembenemend evenement. Het gezelschap bestond uit vijf passagiers en drie piloten. Na vertrek in twee machines vanaf het HeliCentre nabij Lelystad airport volgde een bijna twee uur durende rondvlucht. Vanaf een hoogte van tussen de 500 en 1500 voet konden we uitkijken over ons kleine, dierbare en waterrijke land. Soms had je geen idee wat je zag, soms herkende je ’t meteen.  Grofweg koersten we over de randmeren richting Amsterdam, vlogen we noordelijk langs de hoofdstad naar de monding van het Noordzeekanaal, waarna een zwenking werd gemaakt naar links, om vervolgens de...

In Friesland

Afbeelding
De Middelzee. Bron:    Historisch centrum Leeuwarden.   Het tot nu toe noordelijkste optreden van Marieke van Delft en yours truly, onderdeel van de Nederland-Waterland-tour, vond begin april 2026 plaats in Woudsend. Op uitnodiging van een plaatselijke vereniging hielden wij een voordracht, met ons boek als leidraad en uiteraard een stevig inhoudelijk accent op de provincie Friesland. Dus behandelden wij de middeleeuwse Middelzee, en het dispuut dat woedde in de 19de eeuw over het ontstaan daarvan. Ook gingen wij in op de Sportkaart van Friesland (onmisbaar voor zeilers, schaatsers en fietsers) die is uitgegeven door ‘De Friesche ijsbond’, en besteedden we aandacht aan het Ir. D.F. Woudagemaal nabij Lemmer, het oudste en grootste nog werkende stoomgemaal ter wereld.  Sportkaart van Friesland. Bron:  Tresoar Leeuwarden.   Het publiek was met de plaatselijke omstandigheden goed vertrouwd, wat de kwaliteit van het evenement ten goede kwam. Wat niet wil ...

Huize Leeslust

Afbeelding
Op een dag maak je een wandeling in de omgeving van de gemeente Houten. Het is stralend zonnig weer en het is voorjaar. Dat op zichzelf is al reden voor een goed humeur. Vogels fluiten, bomen staan in bloei, en langs de weg staat een paal die de grens markeert van het Romeinse rijk. Dat was een kleine tweeduizend jaar geleden – maar toch. Echt verrassend was het uithangbord ‘Huize Leeslust’. Ben je als boekenmens een keer niet met lezen bezig, kom je zoiets tegen. Een houten optrekje, ooit bedoeld als tuinhuis waarschijnlijk. Huize Leeslust is bij uitstek iets dat een mens met het leven kan verzoenen – ondanks alles. Het nodigt uit, is onbaatzuchtig en vriendelijk en gul. Er zijn zelfgemaakte tasjes en boekenleggers met de opwekking ‘lees jezelf gelukkig’.  Onwillekeurig gaan de gedachten uit naar wijze woorden van Shantideva, een Indiase denker die leefde van ca. 685-763: "Wat er aan vreugde bestaat in deze wereld komt allemaal voort uit het verlangen anderen gelukkig te maken....

Alleen voor mannen

Afbeelding
Ditmaal trad het Nederland-Waterland-team op in besloten sfeer. Voor een tiental heren werd door Marieke van Delft en yours truly op een exclusieve, landelijk gelegen club in Zuid-Holland een lezing verzorgd, in het verlengde van de publicatie van het boek Nederland waterland (2025), een product van Lannoo uitgeverij . Het was de eerste keer sinds het begin van de tournee in oktober 2025, dat we spraken voor louter mannen. Het was ook voor het eerst dat we voorafgaand aan het optreden met ons voltallige gehoor een uitstekend verzorgde lunch gebruikten. De conversatie was aangenaam en de stemming uitstekend; allen lieten zich het gebodene goed smaken.   De lezing zelf verliep naar wens. Als altijd was het programma inhoudelijk toegesneden op de locatie van het optreden. Helemaal geslaagd in de beoogde opzet waren we nèt niet. Het was namelijk niet gelukt een foto te traceren van het badhuis dat zich ooit moet hebben bevonden in de Bloemluststraat in Wassenaar. Als iemand ons da...