Een en ander

Er was weer een kleine excursie van het Nederlands Genootschap van Bibliofielen . Ditmaal kwam een select gezelschap bijeen in Amsterdam, voor een bezoek aan nazaten van de schrijver Arthur van Schendel (1874-1946). Aan hem zijn mooie woorden gewijd. Volgens Menno ter Braak was Van Schendel de troonopvolger van Louis Couperus, Marc van Oostendorp noemde hem de meest aangewezen Nederlandse Nobelprijskandidaat. Onlangs nog kwalificeerde Geerten Meijsing Van Schendel zonder voorbehoud als 'onze grootste schrijver'.  Bij de excursie ging het wel over Van Schendel, maar indirect. De deelnemers werden vergast op uitzonderlijke boeken, portretten en andere documenten uit Van Schendels persoonlijke nalatenschap. De familieleden van Van Schendel die ons vorstelijk ontvingen, getuigden van het credo: “Het heeft soms wel zin om iets niet weg te gooien.”  We kregen een weelde aan luxe-exemplaren te zien, alsmede boeken met opdrachten, vrijwel alle aan personen uit de naaste familiekring v...

“Athenaeum loopt goed en de literatuur vaart er wel bij”, zo was te lezen in het Algemeen Handelsblad van 20 oktober 1966. De winkel in het schitterende Art Nouveau-pand op de hoek van het Spui en de N.Z. Voorburgwal in Amsterdam was toen net een paar weken open. De classicus en uitgever Johan Polak (1928-1992) richtte de boekhandel op 15 september 1966 op, nadat hij door zijn medevennoot in de uitgeverij Rob van Gennep op het vrijkomende pand was gewezen.  Sindsdien is er veel gebeurd, onder andere met de literatuur, en met het lezen meer in het algemeen. Om over ontwikkelingen in de boekhandel nog maar te zwijgen. De geschiedenis van Athenaeum is uiteraard inmiddels ook zelf onderwerp van een boek geworden, met de prikkelende titel Is u bekend met het alfabet? , geschreven door Joris van Casteren (uitg. Lubberhuizen, 2016).  Wie het gezien heeft zal de rijen van hen die wachtten op een handtekening van Jan Wolkers tijdens diens mega-signeersessies in de jaren tachtig niet v...

Luchtfoto van de Bijlmer in aanleg; bron . ‘We staan hier voor niks!’, roept de gastheer. Rondkijkend zien we veel groen en enkele aantrekkelijk gelegen moderne huizen. In de verte staan hijskranen en verrijst hoogbouw. Maar er is geen spoor meer te zien van wat de Bijlmermeer in vroeger tijden is geweest. Begrijpelijk, want medio jaren zestig is alle bebouwing ter plaatse afgebroken en is de omgeving volledig bedekt met een laag zand van twee meter dik. Kaart uit de 2de helft van de 17de eeuw; bron . Maar toch: het is vierhonderd jaar geleden dat het Bijlmermeer is drooggemaakt, en daar wordt bij stilgestaan, onder meer door de presentatie van de app ‘De verdwenen Bijlmer’. Onder begeleiding van twee toegewijde lokale historici maakt een groepje geïnteresseerde betrokkenen op 28 augustus 2026 een fietstocht door Amsterdam Zuidoost. Begeleiders Reynout van der Poel en Hans Mooren wonen beiden al tientallen jaren in de Bijlmer, tot volle tevredenheid. De geschiedenis evenwel ...

In de marge van het Art nouveau festijn  in Den Haag gaat in augustus 2026 aandacht uit naar de dichter J.H. Leopold (1865-1925). Zijn complexe, sensitieve en soms plechtstatige poëzie is lange tijd gezien als het summum van Nederlandse dichtkunst. In contrast daarmee was de terughoudendheid van de dichter jegens zijn werk. Hij schreef weinig en langzaam, en bleef onophoudelijk schaven en polijsten aan zijn gedichten. Als 'voltooid' beschouwde Leopold zijn poëzie bij voorkeur niet, zo lijkt het wel. Befaamd werd 's dichters verzuchting 'o, rijkdom van het onvoltooide'. Publiceren - en daarmee dus 'definitief' voltooien - deed de dichter schijnbaar met tegenzin.   Men kan gedichten van Leopold vinden op het wereldwijde web, en zijn werk is antiquarisch overvloedig en voor weinig geld verkrijgbaar. In het kader van het betreffende festijn vindt een theaterlezing met muziek plaats, die wordt verzorgd in samenwerking met Het feest der poëzie . Een exclusieve bui...

Op 17 juli 1901 werd in Arnhem Jan Nowee geboren. Hij werd leraar in Den Haag, en hij merkte dat zijn leerlingen interesse hadden voor jeugdboeken met een avontuurlijke inslag. Omdat die niet voorhanden waren – of omdat ze niet voldeden aan Nowee’s eisen – besloot hij er zelf een te schrijven en dat werd het boek Arendsoog . Het bleek een schot in de roos: in de loop der jaren publiceerde de katholieke uitgeverij Malmberg uit Den Bosch nog achttien andere delen uit de Arendsoog-reeks. De morgen , 23 november 1935. De boeken werden bijzonder populair: ze werden regelmatig herdrukt en er volgden zelfs enkele vertalingen. En krachtige impuls bij deze ontwikkeling was een Arendsoog-hoorspel, dat op de radio te horen was. Belangrijk was ook dat de boeken voldeden aan voorwaarden van de Rooms-Katholieke kerk, die in de eerste helft van de 20 ste eeuw enorme invloed had op het geestelijk leven. Geen wonder dan ook, dat Arendsoog-boeken vooral populair waren bij jongens en meisjes in Noord-Br...

Op 16 mei 2026 overleed literatuurhistoricus Nop Maas. De uitvaart was in kleine kring, maar zo'n zes weken later, op vrijdag 3 juli 2026 vond in de kleine zaal van Phil in Haarlem een bijzondere afscheidsbijeenkomst plaats. Leven en werk van Nop Maas werden op markante wijze gememoreerd. Circa driehonderdvijftig vrienden, naasten, collega’s en andere bekenden woonden het meer dan twee uur durende evenement bij.  Er was muziek, er waren toespraken en er was aandacht, gelach, applaus en ja, ook een enkel moment van stilte. Voornamelijk werd er geamuseerd geluisterd naar voordrachten van onder meer Arnon Grunberg, Diederik van Vleuten en Aleid Truijens. Burgemeester Jos Wienen van Haarlem roemde Nop Maas’ kwaliteit als Haarlemmer en als Haarlems onderzoeker, Thomas Verbogt nam het gehoor mee naar een hilarische avond, in de vroege jaren ’70, Jeroen Vullings ging zo gedetailleerd in op aanzien en omvang van het lid van Gerard Reve dat de zaal ervan gruwde (en schaterde). Carolien ten ...