Een en ander

Op 16 mei 2026 overleed literatuurhistoricus Nop Maas. De uitvaart was in kleine kring, maar zo'n zes weken later, op vrijdag 3 juli 2026 vond in de kleine zaal van Phil in Haarlem een bijzondere afscheidsbijeenkomst plaats. Leven en werk van Nop Maas werden op markante wijze gememoreerd. Circa driehonderdvijftig vrienden, naasten, collega’s en andere bekenden woonden het meer dan twee uur durende evenement bij.  Er was muziek, er waren toespraken en er was aandacht, gelach, applaus en ja, ook een enkel moment van stilte. Voornamelijk werd er geamuseerd geluisterd naar voordrachten van onder meer Arnon Grunberg, Diederik van Vleuten en Aleid Truijens. Burgemeester Jos Wienen van Haarlem roemde Nop Maas’ kwaliteit als Haarlemmer en als Haarlems onderzoeker, Thomas Verbogt nam het gehoor mee naar een hilarische avond, in de vroege jaren ’70, Jeroen Vullings ging zo gedetailleerd in op aanzien en omvang van het lid van Gerard Reve dat de zaal ervan gruwde (en schaterde). Carolien ten ...

Op 1 juli 2026 was het honderd jaar geleden dat schrijver en volkskundige J.J. Voskuil werd geboren. Ter gelegenheid daarvan vond twee dagen daarvoor, op maandag 29 juni, de feestelijke presentatie plaats van het zevende en laatste deel van Voskuils dagboeken. Dit laatste deel, getiteld Het zwijgen is het dikste van allemaal, ruim 1.100 bladzijden. Dat zwijgen moet men dus niet letterlijk nemen.  Het is merkwaardig gesteld met Voskuils schrijverschap. Zijn eerste boek, Bij nader inzien uit 1963, behelsde het opmaken van een balans van de studietijd van een groep studenten in Amsterdam, direct na de Tweede Wereldoorlog. Deze balans slaat ten slotte negatief door: hoofdpersoon Maarten Koning, alter ego van de auteur, moet vaststellen dat zijn intens gekoesterde, ongetwijfeld te zeer geïdealiseerde vriendschapsgevoelens ‘bij nader inzien’ illusoir zijn geweest. Lange tijd leek Bij nader inzien Voskuils enige boek te zullen blijven. Maar zie: in 1996 begint de verschijning van Het...