Op visite bij Van Schendel


Er was weer een kleine excursie van het Nederlands Genootschap van Bibliofielen. Ditmaal kwam een select gezelschap bijeen in Amsterdam, voor een bezoek aan nazaten van de schrijver Arthur van Schendel (1874-1946). Aan hem zijn mooie woorden gewijd. Volgens Menno ter Braak was Van Schendel de troonopvolger van Louis Couperus, Marc van Oostendorp noemde hem de meest aangewezen Nederlandse Nobelprijskandidaat. Onlangs nog kwalificeerde Geerten Meijsing Van Schendel zonder voorbehoud als 'onze grootste schrijver'. 

Bij de excursie ging het wel over Van Schendel, maar indirect. De deelnemers werden vergast op uitzonderlijke boeken, portretten en andere documenten uit Van Schendels persoonlijke nalatenschap. De familieleden van Van Schendel die ons vorstelijk ontvingen, getuigden van het credo: “Het heeft soms wel zin om iets niet weg te gooien.” We kregen een weelde aan luxe-exemplaren te zien, alsmede boeken met opdrachten, vrijwel alle aan personen uit de naaste familiekring van de schrijver. Daarnaast getuigden foto’s, portretten en andere tekeningen en schetsen van warme vriendschapsbanden die de Van Schendels onderhielden met onder meer Jan Toorop en Willem Witsen. 

Pièce de résistance was zonder meer de Van Schendel-kast, met daarin veel uitgaven van ‘gewone’ boeken van Van Schendel, met herdrukken in tal van uitvoeringen en ook een flink aantal vertalingen: in totaal toch al gauw vijftien strekkende meter. Belangrijke stukken uit deze bijzondere collectie zijn al overgedragen aan het Literatuurmuseum, bij gelegenheid waarvan aandacht aan Van Schendel en zijn nalatenschap is besteed, in een aflevering van het onregelmatig verschijnende tijdschrift Uitgelezen boeken. Wie de schrijver Arthur van Schendel wil leren kennen kan natuurlijk terecht bij zijn boeken, waarvan de meeste online beschikbaar zijn. En sinds 2025 is er ook de biografie van Rob Groenewegen.

Of dergelijke bronnen je zo dicht bij de auteur brengen als een excursie met mooie boeken op tafel, thuis bij  nakomelingen van de schrijver zelf, is de vraag - maar toch. 

Meer weten en op de hoogte blijven? Zie www.arthurvanschendel.nl. 







Reacties

Een reactie posten

Populaire posts van deze blog

Nop Maas (1949-2026)

Afbeelding
Op 16 mei 2026 overleed literatuurhistoricus en margedrukker Nop Maas: hij was 76 jaar oud en al enige tijd ziek. In publicaties in reactie op zijn dood, ging het voornamelijk over Gerard [Kornelis van het] Reve. Dat is begrijpelijk maar ook jammer. Nop Maas deed zoveel meer. Aan het contact met Nop Maas heb ik niets dan goede herinneringen. Kende ik hem goed? Dat mag ik niet zeggen. Het meest intensief ging ik met ‘m om toen ik hem in de jaren negentig opvolgde als redacteur van het tijdschrift Over Multatuli , samen met Chantal Keijsper. Nop was scherpzinnig en slagvaardig. Immer keek hij met pretoogjes, wat hij zei leek steeds gepaard te gaan met nauw verholen spot. En toch: het vertrouwen dat hij schonk was indrukwekkend.  Op zijn best was Maas, door op basis van onderzoek en authentiek bronnenmateriaal publicaties te verzorgen die verrasten, amuseerden en inspireerden. Voorbeelden daarvan zijn boeken over Multatuli, over seksboeken en seks in de letteren in de 19 de eeuw en...
Meer lezen

De lucht in tot besluit

Afbeelding
Op 8 april 2026, bijna vier maanden na het afscheid van yours truly als conservator Kaarten, Geografie & Reizen bij het Allard Pierson te Amsterdam, volgde in kleine kring nog een grande finale. Op uitnodiging van een van de relaties met wie de afgelopen jaren warme contacten zijn opgebouwd, maakten we een excursie boven Nederland per helikopter. Het weer kon niet beter, en allemaal hebben we genoten van een adembenemend evenement. Het gezelschap bestond uit vijf passagiers en drie piloten. Na vertrek in twee machines vanaf het HeliCentre nabij Lelystad airport volgde een bijna twee uur durende rondvlucht. Vanaf een hoogte van tussen de 500 en 1500 voet konden we uitkijken over ons kleine, dierbare en waterrijke land. Soms had je geen idee wat je zag, soms herkende je ’t meteen.  Grofweg koersten we over de randmeren richting Amsterdam, vlogen we noordelijk langs de hoofdstad naar de monding van het Noordzeekanaal, waarna een zwenking werd gemaakt naar links, om vervolgens de...
Meer lezen

Gemengde gevoelens in Zwolle

Afbeelding
Ditmaal was de aanlegplaats van de NederlandWaterlandtour de oude hanzestad Zwolle. Samen met co-auteur Marieke van Delft werd weer een lezing gegeven in vervolg op de publicatie van het boek Nederland waterland. Een geschiedenis in 100 oude kaarten. Het optreden was voorzien in de vestiging van Libris-boekhandel Van der Velde ‘In de broeren’ - een kerk die ruim 500 jaar geleden werd gesticht door Dominicaner monniken. En we kunnen er kort over zijn: het is de mooiste boekhandel waar we tot nu toe hebben opgetreden. Nog een hoogtepunt – en een primeur – was dat de schrijvers van ‘Nederland Waterland’ werden geïnterviewd. Marianne Lankelma van het tijdschrift van H2O waternetwerk , wilde alles weten over de werkwijze die aan het boek ten grondslag lag. Er is uitvoerig op de vragen ingegaan, voor een bijdrage waarvoor in het blad maar weinig plaats is. We zijn benieuwd naar het resultaat.   Er was ook een minpunt – laten we dit gewoon erkennen. Ondanks de inspanningen van de co...
Meer lezen