‘De boekenwereld’ en de bibliotheek van het KOG

Het tijdschrift De boekenwereld is gewijd aan (de geschiedenis van) boeken, prenten en ander bijzonder drukwerk. Doorgaans is er een relatie – direct of indirect – tussen Nederland en de behandelde onderwerpen in het blad. De boekenwereld bestaat sinds 1984 en verschijnt vier keer per jaar; elk nummer telt bijna 100 bladzijden. De opzet is tegenwoordig als volgt: er is een algemeen gedeelte in het blad, en een themadeel. Dat themadeel is helemaal gewijd aan een bepaald onderwerp of een speciale collectie of soort boeken. En de verantwoordelijkheid voor dat themadeel ligt bij een specifieke erfgoedinstelling; per nummer is dat telkens een andere. Die instelling heeft daarmee de gelegenheid om aandacht te vestigen op een evenement, zoals een jubileum of tentoonstelling. Het blad is dan idealiter ook een mooi geschenk voor vrienden of relaties.  

Het eerste Boekenwereld-nummer van 2026 was gewijd aan de bibliotheek van het Koninklijk Oudheidkundig Genootschap: een organisatie die in 1858 in Amsterdam werd opgericht door enkele vermogende burgers van de stad. Zij wilden daarmee een vorm van onderdak bieden aan belangrijke historische voorwerpen of kunstobjecten, die toen nog niet systematisch werden verzameld door musea of archieven. Ook paste dit bij het streven zoiets als een ‘Nederlandsch Museum voor Geschiedenis en Kunst’ op te richten. Men vreesde dat anders veel materiaal naar het buitenland zou verdwijnen: Monumentenzorg bestond nog niet. Inmiddels is de KOG-verzameling gegroeid tot een zeer omvangrijke en waardevolle collectie. Vanaf de opening in 1885 is het materiaal ondergebracht in het Rijksmuseum.

’s Ochtends op zaterdag 30 mei 2026 vond in het Rijksmuseum een feestelijke presentatie plaats van het KOG-nummer van De boekenwereld. Een achttal sprekers ging kort in op hun bijdrage aan het blad, met toelichting en illustraties. Dit onderstreepte de veelzijdige variatie die de verzameling boeken van het KOG kenmerkt. Het ging over handschriften, gedrukte werken, en tekeningen en bijzondere illustraties uit verschillende perioden. Medewerkers van het museum lichtten toe hoe de context van het Rijks en de KOG-collectie over en weer vruchtbaar op elkaar inwerken, en wat plannen voor de toekomst zijn. Het eerste exemplaar van het tijdschrift werd door de conservator bibliotheekcollecties van het Rijksmuseum Alex Alsemgeest overhandigd aan Yoeri Meessen, directeur van museum Huis van het boek in Den Haag. Waarmee ook nog eens het belang werd benadrukt van samenwerken, over de grenzen van stad en organisatie heen.   

Na afloop van de presentaties konden de aanwezigen materiaal uit de KOG-collectie bekijken, dat speciaal voor de gelegenheid tevoorschijn was gehaald en dat na afloop weer terugging naar de magazijnen. Iedereen kreeg een KOG-Boekenwereldnummer mee naar huis, waarmee prachtig werd bevestigd hoe vruchtbaar en inspirerend deze constructie tot z’n recht komt. Iedereen had zin om de mooie illustraties te gaan bekijken en meer te lezen over de achtergrond van een en ander. Aanbevolen!  

De boekenwereld is een uitgave van Amsterdam University Press. Zie De Boekenwereld | Amsterdam University Press Journals Online  



Reacties

Populaire posts van deze blog

De lucht in tot besluit

Nop Maas (1949-2026)

Gemengde gevoelens in Zwolle