Het tijdschrift
De boekenwereld is gewijd aan (de
geschiedenis van) boeken, prenten en ander bijzonder drukwerk. Doorgaans is er
een relatie – direct of indirect – tussen Nederland en de behandelde
onderwerpen in het blad.
De boekenwereld bestaat sinds 1984 en
verschijnt vier keer per jaar; elk nummer telt bijna 100 bladzijden. De opzet
is tegenwoordig als volgt: er is een algemeen gedeelte in het blad, en een
themadeel. Dat themadeel is helemaal gewijd aan een bepaald onderwerp of een speciale
collectie of soort boeken. En de verantwoordelijkheid voor dat themadeel ligt
bij een specifieke erfgoedinstelling; per nummer is dat telkens een andere. Die
instelling heeft daarmee de gelegenheid om aandacht te vestigen op een
evenement, zoals een jubileum of tentoonstelling. Het blad is dan idealiter ook
een mooi geschenk voor vrienden of relaties.

Het eerste Boekenwereld-nummer van 2026 was gewijd aan
de bibliotheek van het Koninklijk Oudheidkundig Genootschap: een organisatie
die in 1858 in Amsterdam werd opgericht door enkele vermogende burgers van de
stad. Zij wilden daarmee een vorm van onderdak bieden aan belangrijke
historische voorwerpen of kunstobjecten, die toen nog niet systematisch werden
verzameld door musea of archieven. Ook paste dit bij het streven zoiets als een
‘Nederlandsch Museum voor Geschiedenis en Kunst’ op te richten. Men vreesde dat
anders veel materiaal naar het buitenland zou verdwijnen: Monumentenzorg bestond nog niet. Inmiddels is de KOG-verzameling gegroeid tot een
zeer omvangrijke en waardevolle collectie. Vanaf de opening in 1885 is het materiaal
ondergebracht in het Rijksmuseum.
’s Ochtends op zaterdag 30 mei 2026 vond in het Rijksmuseum een feestelijke
presentatie plaats van het KOG-nummer van
De boekenwereld. Een achttal
sprekers ging kort in op hun bijdrage aan het blad, met toelichting en
illustraties. Dit onderstreepte de veelzijdige variatie die de verzameling
boeken van het KOG kenmerkt. Het ging over handschriften, gedrukte werken, en tekeningen
en bijzondere illustraties uit verschillende perioden. Medewerkers van het museum
lichtten toe hoe de context van het Rijks en de KOG-collectie over en weer
vruchtbaar op elkaar inwerken, en wat plannen voor de toekomst zijn. Het eerste
exemplaar van het tijdschrift werd door de conservator bibliotheekcollecties
van het Rijksmuseum Alex Alsemgeest overhandigd aan Yoeri Meessen, directeur
van museum
Huis van het boek in Den Haag. Waarmee ook nog eens het belang werd
benadrukt van samenwerken, over de grenzen van stad en organisatie heen.
Na afloop van de presentaties konden de aanwezigen materiaal
uit de KOG-collectie bekijken, dat speciaal voor de gelegenheid tevoorschijn
was gehaald en dat na afloop weer terugging naar de magazijnen. Iedereen kreeg
een KOG-Boekenwereldnummer mee naar huis, waarmee prachtig werd bevestigd hoe
vruchtbaar en inspirerend deze constructie tot z’n recht komt. Iedereen had zin
om de mooie illustraties te gaan bekijken en meer te lezen over de achtergrond van
een en ander. Aanbevolen!
Reacties
Een reactie posten