Een laureatenmiddag

Op zaterdagmiddag 10 oktober 2026 vond te Leiden de Laureatenmiddag plaats van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde. De middag begon met de uitreiking van de Evert Paul Veltkamp-prijs voor Boekgeschiedenis aan Katharina Smeyers en Joris Snaet voor hun jeugdboek (!) Ezelsoren en wolfstanden (2023). Evert Paul Veltkamp, die de naar hem genoemde prijs zelf heeft ingesteld, gaf een korte toelichting op de gedachte erachter.

Boekgeschiedenis gaat over het maken van boeken – en met name mooie boeken (en het maken ervan) hebben Veltkamps uitgesproken belangstelling. De spreker nam zijn gehoor mee van Middeleeuwse handschriften, via incunabelen en drukken van de Kelmscott press naar Nederlandse 20^ste eeuwse bibliofiele persen, tot en met de hedendaagse Statenhofpers aan toe. Dit kwetsbare en belangrijke culturele erfgoed (inclusief de bestudering ervan) kan niet genoeg onder de aandacht worden gebracht, aldus Veltkamp, wat hem ertoe bracht deze prijs in te stellen. Het was een grote verrassing dat hij van de gelegenheid gebruik maakte een museale collectie bijzondere en persoonlijke documenten van de dichter Willem de Mérode symbolisch over te dragen aan de bibliotheek van Maatschappij.

In hun dankwoord gingen Katharina Smeyers en Joris Snaet nader in op hun werkzaamheden. Smeyers stelde zeer terecht dat een boek voor kinderen niet kinderachtig hoeft te zijn. Boeken maken is moeilijk, aldus Joris Snaet. Bij wijze van troost hield hij zijn gehoor (en zichzelf) voor, dat het vroeger nog veel moeilijker was om boeken te maken.   

Er werden nóg twee prijzen uitgereikt: de Henriette Roland Holstprijs voor geëngageerde literatuur aan Dewi de Nijs Bik voor haar gedichtenbundel Indolente, en de Frans Kellendonkprijs aan dichter en schrijver Maarten van der Graaff.

Bovendien was er aandacht voor het Fellowshipprogramma van de MdNL, in de vorm van voordrachten door fellows van 2026: Dominique Schuiling en Henning Radke. Schuiling deed onderzoek naar de productie van boeken door de koloniale staatsuitgeverij Balai Pustaka – Dik Trom in de kampong – en Radke maakte studie van de invloed van het taalgebruik door Hernhutters op het Sranan. Daarbij viel de term ‘taalideologeem’ waarmee een enkele taalideologische overtuiging bedoeld is, tegenover het begrip taalideologie. Waarmee de toch al zo rijke en leerzame middag ook een post-koloniaal accent verkreeg. Het was alles bijeen een boeiend en inspirerend geheel – dat mogelijk nog een vervolg krijgt ook. Bovendien worden nieuwe aanmeldingen voor fellowships in 2027 vanaf heden verwelkomd.   

Voor meer informatie over de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, zie hier.