Een en ander

Op 17 juli 1901 werd in Arnhem Jan Nowee geboren. Hij werd leraar in Den Haag, en hij merkte dat zijn leerlingen interesse hadden voor jeugdboeken met een avontuurlijke inslag. Omdat die niet voorhanden waren – of omdat ze niet voldeden aan Nowee’s eisen – besloot hij er zelf een te schrijven en dat werd het boek Arendsoog . Het bleek een schot in de roos: in de loop der jaren publiceerde de katholieke uitgeverij Malmberg uit Den Bosch nog achttien andere delen uit de Arendsoog-reeks. De morgen , 23 november 1935. De boeken werden bijzonder populair: ze werden regelmatig herdrukt en er volgden zelfs enkele vertalingen. En krachtige impuls bij deze ontwikkeling was een Arendsoog-hoorspel, dat op de radio te horen was. Belangrijk was ook dat de boeken voldeden aan voorwaarden van de Rooms-Katholieke kerk, die in de eerste helft van de 20 ste eeuw enorme invloed had op het geestelijk leven. Geen wonder dan ook, dat Arendsoog-boeken vooral populair waren bij jongens en meisjes in Noord-Br...

Op 16 mei 2026 overleed literatuurhistoricus Nop Maas. De uitvaart was in kleine kring, maar zo'n zes weken later, op vrijdag 3 juli 2026 vond in de kleine zaal van Phil in Haarlem een bijzondere afscheidsbijeenkomst plaats. Leven en werk van Nop Maas werden op markante wijze gememoreerd. Circa driehonderdvijftig vrienden, naasten, collega’s en andere bekenden woonden het meer dan twee uur durende evenement bij.  Er was muziek, er waren toespraken en er was aandacht, gelach, applaus en ja, ook een enkel moment van stilte. Voornamelijk werd er geamuseerd geluisterd naar voordrachten van onder meer Arnon Grunberg, Diederik van Vleuten en Aleid Truijens. Burgemeester Jos Wienen van Haarlem roemde Nop Maas’ kwaliteit als Haarlemmer en als Haarlems onderzoeker, Thomas Verbogt nam het gehoor mee naar een hilarische avond, in de vroege jaren ’70, Jeroen Vullings ging zo gedetailleerd in op aanzien en omvang van het lid van Gerard Reve dat de zaal ervan gruwde (en schaterde). Carolien ten ...

Op 1 juli 2026 was het honderd jaar geleden dat schrijver en volkskundige J.J. Voskuil werd geboren. Ter gelegenheid daarvan vond twee dagen daarvoor, op maandag 29 juni, de feestelijke presentatie plaats van het zevende en laatste deel van Voskuils dagboeken. Dit laatste deel, getiteld Het zwijgen is het dikste van allemaal, ruim 1.100 bladzijden. Dat zwijgen moet men dus niet letterlijk nemen.  Het is merkwaardig gesteld met Voskuils schrijverschap. Zijn eerste boek, Bij nader inzien uit 1963, behelsde het opmaken van een balans van de studietijd van een groep studenten in Amsterdam, direct na de Tweede Wereldoorlog. Deze balans slaat ten slotte negatief door: hoofdpersoon Maarten Koning, alter ego van de auteur, moet vaststellen dat zijn intens gekoesterde, ongetwijfeld te zeer geïdealiseerde vriendschapsgevoelens ‘bij nader inzien’ illusoir zijn geweest. Lange tijd leek Bij nader inzien Voskuils enige boek te zullen blijven. Maar zie: in 1996 begint de verschijning van Het...