Posts

Eten of lezen?

Afbeelding
Op 17 juli 1901 werd in Arnhem Jan Nowee geboren. Hij werd leraar in Den Haag, en hij merkte dat zijn leerlingen interesse hadden voor jeugdboeken met een avontuurlijke inslag. Omdat die niet voorhanden waren – of omdat ze niet voldeden aan Nowee’s eisen – besloot hij er zelf een te schrijven en dat werd het boek Arendsoog . Het bleek een schot in de roos: in de loop der jaren publiceerde de katholieke uitgeverij Malmberg uit Den Bosch nog achttien andere delen uit de Arendsoog-reeks. De morgen , 23 november 1935. De boeken werden bijzonder populair: ze werden regelmatig herdrukt en er volgden zelfs enkele vertalingen. En krachtige impuls bij deze ontwikkeling was een Arendsoog-hoorspel, dat op de radio te horen was. Belangrijk was ook dat de boeken voldeden aan voorwaarden van de Rooms-Katholieke kerk, die in de eerste helft van de 20 ste eeuw enorme invloed had op het geestelijk leven. Geen wonder dan ook, dat Arendsoog-boeken vooral populair waren bij jongens en meisjes in Noord-Br...

Afscheidssaluut aan Nop Maas

Afbeelding
Op 16 mei 2026 overleed literatuurhistoricus Nop Maas. De uitvaart was in kleine kring, maar zo'n zes weken later, op vrijdag 3 juli 2026 vond in de kleine zaal van Phil in Haarlem een bijzondere afscheidsbijeenkomst plaats. Leven en werk van Nop Maas werden op markante wijze gememoreerd. Circa driehonderdvijftig vrienden, naasten, collega’s en andere bekenden woonden het meer dan twee uur durende evenement bij.  Er was muziek, er waren toespraken en er was aandacht, gelach, applaus en ja, ook een enkel moment van stilte. Voornamelijk werd er geamuseerd geluisterd naar voordrachten van onder meer Arnon Grunberg, Diederik van Vleuten en Aleid Truijens. Burgemeester Jos Wienen van Haarlem roemde Nop Maas’ kwaliteit als Haarlemmer en als Haarlems onderzoeker, Thomas Verbogt nam het gehoor mee naar een hilarische avond, in de vroege jaren ’70, Jeroen Vullings ging zo gedetailleerd in op aanzien en omvang van het lid van Gerard Reve dat de zaal ervan gruwde (en schaterde). Carolien ten ...

Was J.J. Voskuil niets?

Afbeelding
Op 1 juli 2026 was het honderd jaar geleden dat schrijver en volkskundige J.J. Voskuil werd geboren. Ter gelegenheid daarvan vond twee dagen daarvoor, op maandag 29 juni, de feestelijke presentatie plaats van het zevende en laatste deel van Voskuils dagboeken. Dit laatste deel, getiteld Het zwijgen is het dikste van allemaal, ruim 1.100 bladzijden. Dat zwijgen moet men dus niet letterlijk nemen.  Het is merkwaardig gesteld met Voskuils schrijverschap. Zijn eerste boek, Bij nader inzien uit 1963, behelsde het opmaken van een balans van de studietijd van een groep studenten in Amsterdam, direct na de Tweede Wereldoorlog. Deze balans slaat ten slotte negatief door: hoofdpersoon Maarten Koning, alter ego van de auteur, moet vaststellen dat zijn intens gekoesterde, ongetwijfeld te zeer geïdealiseerde vriendschapsgevoelens ‘bij nader inzien’ illusoir zijn geweest. Lange tijd leek Bij nader inzien Voskuils enige boek te zullen blijven. Maar zie: in 1996 begint de verschijning van Het...

Boekenmarkt in Rijksmuseum Meermanno

Afbeelding
Het oudste boekenmuseum ter wereld staat in Den Haag en heeft een nieuwe naam: Rijksmuseum Meermanno, wat aansluit bij het verleden: ooit heette de instelling Museum Meermanno-Westreenianum. Dat staat ook op de gevel van het pand aan de Haagse Prinsessegracht. Het museum werkt intensief aan een aansprekend, interactief en dynamisch imago. Zo wordt aansluiting gezocht bij moderne, toegepaste (boek)kunst en bij de analoge trend: zelf vervaardigde, origineel vormgegeven en uitgevoerde producten zijn in . En dit kwam prachtig tot uiting op 28 juni 2026 tijdens de boekenmarkt in het museum. Boekenmarkt klinkt misschien niet meteen spannend – maar dat was het wel. Het hele gebouw gonsde van activiteit, en de creatieve inspiratie was in allerlei vormen en frequenties waar te nemen. En juist de boekenmarkt sprong eruit. Veel jonge mensen, politiek en maatschappelijk geëngageerd drukwerk en opvallende vormgeving werkten gezamenlijk vruchtbaar en stimulerend in op het enthousiast toegestroomde ...

Jaarvergadering van de Maatschappij

Afbeelding
De thuisblijvers hadden weer eens ongelijk. Te Leiden vond op 13 juni 2026 de jaarvergadering plaats van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde , en het was de moeite waard deze bij te wonen. Tijdens het huishoudelijk gedeelte werd in minder dan een uur tijd een agenda afgewerkt van zevenentwintig punten. Alleen al daarvoor verdienen de voorzitter en andere bestuursleden alle waardering. Een plechtig moment was het voorlezen van de namen der onlangs gestorven leden van de Maatschappij, en aansluitend een minuut stilte om hen in gezamenlijkheid te gedenken.    Het plenaire gedeelte van de middag behelsde de jaarrede, die ditmaal werd verzorgd door de voorzitter van de Maatschappij. Hij sprak over Duitse publicaties over Nederland, die vóór en tijdens de Tweede Wereldoorlog onze oosterburen een impressie verschaften van Nederland, de Nederlanders en de mate van ‘verwantschap’ met Duitsland en zijn bewoners.    Aansluitend volgde een symposium over de ‘Toekom...

Focus op de stilt lady

Afbeelding
Paterswolde – waaraan denkt iemand bij de naam Paterswolde? Is het nawoord bij de roman Onder professoren van Willem Frederik Hermans niet geschreven door prof. dr. B.J.O. Zomerplaag? En woont die niet te Paterswolde? Paterswolde was op vrijdag 5 juni 2026 de locatie van een kleine excursie van het Nederlands Genootschap van Bibliofielen. Een dozijn belangstellenden verzamelde zich bij STILT , het bedrijf van Natasha Herman. Er worden boeken gebonden en boekrestauraties uitgevoerd. En vooral wordt er een grote variëteit aan vernuftig geconstrueerde boekensteunen geproduceerd. Voor wie het weten wil: stilt is het Engelse woord voor stelt of stelten ('put your book on a stilt'). Veel van de aanwezigen hadden bij aanvang van de middag een lange reis per auto of openbaar vervoer achter de rug. De aangeboden lunch was dan ook zeer welkom. Aansluitend volgde op initiatief van de gastvrouw een voorstelrondje. Dit pakte verrassend uit: de meesten dachten elkaar wel te kennen, maa...

‘De boekenwereld’ en de bibliotheek van het KOG

Afbeelding
Het tijdschrift De boekenwereld is gewijd aan (de geschiedenis van) boeken, prenten en ander bijzonder drukwerk. Doorgaans is er een relatie – direct of indirect – tussen Nederland en de behandelde onderwerpen in het blad. De boekenwereld bestaat sinds 1984 en verschijnt vier keer per jaar; elk nummer telt bijna 100 bladzijden. De opzet is tegenwoordig als volgt: er is een algemeen gedeelte in het blad, en een themadeel. Dat themadeel is helemaal gewijd aan een bepaald onderwerp of een speciale collectie of soort boeken. En de verantwoordelijkheid voor dat themadeel ligt bij een specifieke erfgoedinstelling; per nummer is dat telkens een andere. Die instelling heeft daarmee de gelegenheid om aandacht te vestigen op een evenement, zoals een jubileum of tentoonstelling. Het blad is dan idealiter ook een mooi geschenk voor vrienden of relaties.   Het eerste Boekenwereld -nummer van 2026 was gewijd aan de bibliotheek van het Koninklijk Oudheidkundig Genootschap : een organisatie di...